Hoe kunnen flexibele freelancers floreren?

Hoe kunnen freelancers en hun opdrachtgevers de vele uitdagingen in de huidige flexibele arbeidsmarkt beter aanpakken? Sinds september 2019 werkt de Egyptische economist Neveen Saied deze kwestie uit in een doctoraatsonderzoek bij de Vlerick Business School.

Momenteel interviewt Neveen Saied diverse West-Europese freelance kenniswerkers die autonoom en rechtstreeks – dus niet via een tussenpartij of een platform – bij allerlei organisaties aan de slag gaan voor gespecialiseerde opdrachten.  Bij Nextconomy noemen wij dat de talent-economie.  Ook zij houdt niet zo van de term ‘gig economy’. “Maar in het Engels vind ik niet meteen een alternatief… “

Twee kanten

Vanuit ander onderzoek weet ze alvast dat je bij freelance kenniswerkers steeds de beide zijden van de medaille moet bekijken. Aan de ene kant is duidelijk dat ze bewust kiezen voor de voordelen van dit carrière pad: je geniet een grote keuzevrijheid om zelf te bepalen waar, wanneer en hoe je met wie werkt. Je kan je vaardigheden en werkervaringen blijven diversifiëren door verschillende werkpassies na te jagen.

Anderzijds kunnen een bepaalde financiële instabiliteit en werkonzekerheid je identiteitsbeleving en arbeidsvreugde ernstig beïnvloeden. In een per definitie onvoorspelbare carrière met een altijd onzekere opdrachtenstroom heb je nu eenmaal meer moeite om jezelf als ‘professional’ te identificeren. Doorgaans krijg je weinig training en heb je het moeilijk om je functie of beroep eenvoudig en duidelijk toe te lichten. Bovendien besef je elke dag  dat je 100% verantwoordelijk bent voor al je professionele keuzes en beslissingen.   

Successtrategie?

Freelance kenniswerkers worden traditioneel als eenzame “einzelgänger” weggezet. Neveen Saied stelde echter vast dat velen vandaag toch gemakkelijk allerlei nuttige connecties en netwerken creëren om te kunnen overleven. Ze deinzen er verder niet voor terug hun klanten bepaalde grenzen of beperkingen op te leggen om hun eigen vrijheid te beschermen en hun persoonlijk evenwicht te bewaren. Verder ontwikkelen deze freelancers als het ware een flexibele identiteit om hun identiteitsuitdagingen te overwinnen: ze meten zich de vaardigheid aan om zich in verschillende ‘jobs’ te verbeelden en voor zichzelf gewoon te accepteren dat ‘wie zij in hun werkcontext zijn’ mettertijd kan en zal veranderen.

Natuurlijk is die hoger beschreven attitude iets moeilijker voor een starter, maar met de jaren groeit er toch een soort van assertieve autonomie.  “En het woord ‘freelancer’ betekent echt niet dat de freelancer altijd “for free” werkt!” lacht ze.

Met de jaren groeit er bij freelancers toch een soort van assertieve autonomie.

Levenskwaliteit

Neveen Saied wijst ons op het zeer lezenswaardig HBR-artikel Thriving in the Gig Economy waarin de auteurs ondermeer aangeven dat vier kwaliteitscriteria een groot verschil kunnen betekenen voor zelfstandige kenniswerkers:

  1. De plaats: Om je goed te voelen heb je voor jezelf echt een comfortabele werkplek nodig.
  2. Routine: Ondanks je keuze voor de flexibiliteit van het freelancen heb je het houvast nodig van enkele weloverwogen en fundamentele routines.
  3. Mensen: Dankzij goede connecties en netwerken met betekenisvolle contactpersonen kan je je productiviteit en creativiteit gevoelig opkrikken.
  4. Doel: Een duidelijk en ambitieus doel herinnert je er elke dag aan dat je niet zonder reden in dat onstabiel statuut gestapt bent.

Vier kwaliteitscriteria kunnen een groot verschil betekenen voor zelfstandige kenniswerkers: plaats, routine, mensen en doel. 

Goed opdrachtgeverschap

Ook opdrachtgevers  moeten  meer aandacht hebben voor de gevoelige punten bij hun freelancers. Vele organisaties zijn in toenemende mate afhankelijk van zelfstandigen om concurrerend te blijven. Daarom moeten ze goed begrijpen hoe ze zelfstandige werkers kunnen ondersteunen om zich verder te ontplooien: “Behandel hen als partners, eerder dan als inwisselbare krachten. Geef ook je freelancers meer coaching en nuttige feedback! Zo kan je hun prestaties positief te beïnvloeden.”

“Deze  aanzienlijke groep ‘medewerkers’ zijn flexibel, technisch onderlegd en ze werken snel. Ze doen heel snel ervaring op omdat ze op verschillende locaties werken bij diverse werkgevers. Zo ontwikkelen ze extra snel hun competenties.”

Opdrachtgever, behandel jouw freelancers als partners, eerder dan als inwisselbare krachten. Geef ook je freelancers meer coaching en nuttige feedback! Zo kan je hun prestaties positief te beïnvloeden.

Sommige bedrijven werden hier zeer succesvol omdat ze een vernieuwend HR-beleid hebben ingevoerd zonder nog al te veel onderscheid te maken tussen contracttypes. Zij slaagden er in om zich intern optimaal af te stemmen op de aanvoer van dat zelfstandig “flexibel extern talent. “Ja, HR-verantwoordelijken moeten dringend leren omgaan met de realiteit dat teams steeds vaker bestaan uit een mix van interne medewerkers en externen die toch veel waarde toevoegen aan de organisatie.”

HR-verantwoordelijken moeten dringend leren omgaan met de realiteit dat teams steeds vaker bestaan uit een mix van interne medewerkers en externen die toch veel waarde toevoegen aan de organisatie.

Covid

De lockdowns en sanitaire maatregelen waren natuurlijk geen cadeau voor het onderzoek van Neveen Saied. Alhoewel…! Veel organisaties moesten uit noodzaak over schakelen op meer afstandswerken. Om diezelfde reden zoeken heel wat bedrijven ook meer freelancers als aanvulling op hun eigen werknemers. Dit liet hen bovendien ook toe om lange sollicitatieprocedures te vermijden.

Meer weten?

Wie een enthousiaste Neveen Saied daarover aan het woord wil zien, kunnen we deze korte ‘Business Watcher’ op Youtube van mei 2020 aanbevelen. Ze deelde er 3 nuttige tips om tijdens de COVID-crisis de samenwerking met freelancers te optimaliseren. Die zijn nog steeds relevant!

 

Philip Verhaeghe is een onafhankelijk adviseur en een freelance redacteur voor vakbladen, bedrijven en organisaties. Focusseert op ‘ondernemen’ in al zijn vormen: van de legaltech start-up tot en met maatschappelijk verantwoord investeren. Onderzoekt zowel de nieuwste trends als de klassieke uitdagingen die elke dag opnieuw het verschil kunnen maken in de bestuurskamer of het directiecomité.

Is als expert ‘deugdelijk bestuur’ verbonden aan Etion en Toolbox. Werkte als algemeen secretaris voor VKW, het Instituut voor Bestuurders, Corgo en RNCI.

Always in for a game of chess or a tweet.

Bekijk alle berichten van Philip Verhaeghe